Το ΥΠΕΣ ανάρτησε το τελικό πόρισμα της Επιτροπής για την αναθεώρηση του Θεσμικού πλαισίου των ΟΤΑ. Από το περιεχόμενο του προκύπτουν ενδιαφέρουσες διαπιστώσεις

Posted: 09/03/2017 by sypnaped in Υπαλληλικά

  •   Χωροταξικό Καλλικράτη –Aλλαγές
  •  – Ενεργότερη συμμετοχή των εργαζομένων στην διοίκηση των ΟΤΑ
  •  – Το ζήτημα της «κυβερνησιμότητας» των Ο.Τ.Α. – Απλή (αναλογική)
  •  – Κατάργηση του θεσμού του Συμπαραστάτη
  •  – Περιφερειακές εκλογές
  •  – Αντιμισθίες & αποζημιώσεις αιρετών
  •  – Σύστημα διοίκησης Περιφερειών

Το πόρισμα θα αξιοποιηθεί στη δεύτερη φάση του διαλόγου, βάσει του οποίου το υπουργείο θα οριστικοποιήσει τις θέσεις του για την αναθεώρηση του πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Κάποιες από τις επισημάνεις – προτάσεις έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον :

Χωροταξικό Καλλικράτη –Aλλαγές

Η τελευταία χωροταξική αναδιάρθρωση πραγματοποιήθηκε μόλις πριν έξι (6) χρόνια, η κατεύθυνση που δόθηκε από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών στην Επιτροπή του άρ. 5 του ν. 4368/2016 για την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου των ΟΤΑ,  ήταν να μην τεθεί εκ νέου προς συζήτηση η χωροταξική διάρθρωση των Ο.Τ.Α. στο πλαίσιο των εν εξελίξει επεξεργασιών.

Γενικώς στο Υπουργείο Εσωτερικών, υποβάλλονται κατά καιρούς αιτήματα που αφορούν την αναθεώρηση της ισχύουσας διοικητικής διαίρεσης

Πριν την έναρξη οποιασδήποτε συζήτησης σχετικά με μία νέα αλλαγή του χωροταξικού των Ο.Τ.Α., θα πρέπει να εξεταστούν οι λόγοι επί των οποίων εδράζονται τα σχετικά αιτήματα.

Η διοικητική κατάσταση των περιφερειών που προέκυψαν με τον ν. 3852/2010 δεν αποτύπωσε επαρκώς τις αντικειμενικές γεωγραφικές, συγκοινωνιακές, οικονομικές και κοινωνικές παραμέτρους. Το γεγονός δε της παράλληλης εφαρμογής σημαντικών μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής από το 2010 και εξής, είχε ως αποτέλεσμα την περαιτέρω υποβάθμιση των παρεχόμενων προς τους πολίτες υπηρεσιών από τους Ο.Τ.Α., λόγω της έλλειψης πόρων και προσωπικού, στοιχείο που έγινε ιδιαίτερα αισθητό στους κατοίκους

Πριν την έναρξη οποιασδήποτε συζήτησης περί χωροταξικού, προτείνεται να αναληφθούν πρωτοβουλίες με στόχο :

Την προώθηση της ενιαίας περιφερειακής συνείδησης σε κάθε περιοχή, ώστε οι πολίτες να αισθάνονται μέλη της νέας κατά περίπτωση, ενιαίας πλέον, αυτοδιοικητικής οντότητας

Την άρση ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων που παρατηρούνται σε κάποιες περιπτώσεις μεταξύ «προνομιούχων» και «μειονεκτικών» περιοχών εντός της Περιφέρειας

Την ενίσχυση και την αναβάθμιση του ουσιαστικού ρόλου των θεσμών ενδοπεριφερειακής αποκέντρωσης, ώστε η Τοπική Αυτοδιοίκηση, ακόμα και υπό τη σημερινή ευρεία γεωγραφική και πληθυσμιακή συγκρότηση της, να βρίσκεται κοντά στον πολίτη

Την ενίσχυση των Περιφερειών – και κυρίως εκείνων που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερα προβλήματα αποτελεσματικής λειτουργίας – με πόρους και προσωπικό

Η μεγάλη γεωγραφική έκταση και ο πληθυσμός κάθε περιφέρειας, αλλά και ο τρόπος οργάνωσης της κοινωνικής ζωής που παραδοσιακά διαρθρώθηκε γύρω από έναν νομό, καθιστούν πράγματι αναγκαία την αποκέντρωση της λειτουργίας των υπηρεσιών κάθε Περιφέρειας.

Ενεργότερη συμμετοχή των εργαζομένων στην διοίκηση των ΟΤΑ

Προτείνεται, η συμμετοχή εκπροσώπου εργαζομένων της Περιφέρειας στις συνεδριάσεις είτε της Εκτελεστικής επιτροπής είτε του Περιφερειακού Συμβουλίου είτε και των δ΄ύο αυτών οργάνων με δικαίωμα λόγου, σε όλα τα θέματα που αφορούν τον τρόπο διοίκησης, το προσωπικό και τα οικονομικά της Περιφέρειας

Στη διάρκεια της συνέντευξης τύπου το επανέλαβε και ο ΓΓ του Υπουργείου  Κώστας Πουλάκης «…ένα απλό και διαυγές σύστημα διακυβέρνησης ανοιχτό, πλουραλιστικό και με νέες διαδικασίες, όπως η συμμετοχή με δικαίωμα λόγου των εργαζομένων στα όργανα, είτε του Δήμου είτε της Περιφέρειας…»

Κατάργηση του θεσμού του Συμπαραστάτη

Ο θεσμός του Συμπαραστάτη και των δύο βαθμών αυτοδιοίκησης, όπως σχεδιάστηκε, δε διαθέτει τα χαρακτηριστικά που προσιδιάζουν στο θεσμό του Ombudsman, δηλαδή δε διαθέτει τις εγγυήσεις ανεξαρτησίας και αμεροληψίας που είναι αναγκαίες για την εκπλήρωση της αποστολής του. Αντίθετα προσομοιάζει με τις εσωτερικές υπηρεσίες (γραφεία ‘παραπόνων’/εξυπηρέτησης πολιτών), που συλλέγουν καταγγελίες ή διαμαρτυρίες και τις προωθούν στις αρμόδιες υπηρεσίες του φορέα».

Προτείνεται η κατάργηση του θεσμού του Συμπαραστάτη και η απόδοση του συνόλου των σχετικών με την Τοπική Αυτοδιοίκηση διαμεσολαβητικών αρμοδιοτήτων στο Συνήγορο του Πολίτη, με ταυτόχρονη εξασφάλιση της παρουσίας του τελευταίου σε τοπικό/περιφερειακό επίπεδο.

Το ζήτημα της «κυβερνησιμότητας» των Ο.Τ.Α. – Απλή (αναλογική)

Το πέρασμα από ένα (απολύτως) πλειοψηφικό σύστημα, που ακόμη και το 20% του εκλογικού σώματος μπορεί να πάρει τα τρία πέμπτα των μελών του περιφερειακού ή δημοτικού συμβουλίου, σε ένα (απολύτως) αναλογικό, αλλάζει εντελώς το τοπίο στη διοίκηση των περιφερειών και των δήμων, δίνοντας αποφασιστικό ρόλο στα μικρότερα σχήματα.

Η απλή αναλογική έχει θετικά στοιχεία, αρκεί να υπάρχουν δικλείδες ασφαλείας σε σχέση με την «κυβερνησιμότητα» δήμων και περιφερειών.

Σήμερα η Αυτοδιοίκηση κυριαρχείται από τη ΝΔ και δευτερευόντως το ΠΑΣΟΚ, με τον ΣΥΡΙΖΑ να έχει τη διοίκηση σε μόλις 2 από τις 13 περιφέρειες  και 22 από τους 325 δήμους . Μια τέτοια εξέλιξη σίγουρα δεν ευνοεί τους περισσότερους από τους σημερινούς «χρωματισμένους» περιφερειάρχες και δημάρχους, οι οποίοι στην μεγάλη πλειοψηφία τους έχουν λάβει στον α΄ γύρο, ποσοστά σημαντικά χαμηλότερα του ορίου του 50%+1 που απαιτείται για τη διοίκηση των ΟΤΑ με βάση την απλή αναλογική.

Στο πόρισμα υπάρχει η παραδοχή ότι «ο κίνδυνος ενός θεσμικού αδιεξόδου δεν μπορεί ποτέ να αποκλειστεί τελείως και δεν έχει αποφευχθεί ούτε υπό το σημερινό ακραία πλειοψηφικό σύστημα». Μόνο που ένας τέτοιος κίνδυνος, σε μία κοινωνία και, άρα, και στο πολιτικό της προσωπικό, που δεν έχει μάθει να συνεργάζεται, είναι πολύ μεγαλύτερος στην περίπτωση της απλής αναλογικής. Η επισήμανση ότι «το εκλογικό σύστημα επιδρά μεσοπρόθεσμα και στη συμπεριφορά του πολιτικού προσωπικού και ενισχύει την κουλτούρα συναινέσεων και δημιουργικής αντιπολίτευσης, όπως άλλωστε αποδεικνύει και η εμπειρία των κυβερνήσεων συνεργασίας σε εθνικό επίπεδο – κάτι που στη χώρα μας θεωρούνταν ανέφικτο μέχρι πριν λίγα χρόνια», αφορά προφανώς τις αυτοδιοικητικές εκλογές μετά το 2019.

Περιφερειακές εκλογές (προτείνεται):

Κατάργηση του θεσμού των άμεσα εκλεγόμενων χωρικών Αντιπεριφερειαρχών

Καθιέρωση ελάχιστου αριθμού υποψήφιων Περιφερειακών Συμβούλων ίσου με τον αριθμό των εδρών που αντιστοιχούν στην οικεία Περιφερειακή Ενότητα και μέγιστου αριθμού ίσου με τον αριθμό των εδρών  +10%.

Προτείνεται η διατήρηση της ισχύουσας ρύθμισης για την εκλογή των περιφερειακών συμβούλων ανά νομό.

Το δικαίωμα εκλέγειν προτείνεται να δοθεί στους πολίτες κρατών μελών της Ε.Ε. και στις περιφερειακές εκλογές.

Το όριο εκλογικής ενηλικότητας προτείνεται να μειωθεί στα 17 έτη και για τις αυτοδιοικητικές εκλογές, σε εναρμόνιση προς τη ρύθμιση που υιοθετήθηκε πρόσφατα και για τις εθνικές εκλογές, με το ν. 4406/2016.

Αντίστοιχα προς ό,τι προαναφέρθηκε για το δικαίωμα του εκλέγειν, προτείνεται το δικαίωμα του εκλέγεσθαι για τους πολίτες των κρατών-μελών της Ε.Ε. θα επεκταθεί και στο αξίωμα του περιφερειακού συμβούλου.

Αντιμισθίες & αποζημιώσεις αιρετών

Στο πόρισμα τονίζεται  ότι «οι αποδοχές των αιρετών της αυτοδιοίκησης τα τελευταία χρόνια έχουν υποστεί πλήγμα, ακολουθώντας την γενικότερη οικονομική κατάσταση της χώρας», (Κεφάλαιο για την Καταστατική Θέση Αιρετών.

Οι αντιμισθίες που λαμβάνουν σήμερα οι αιρετοί: 

Επειδή η ανάδειξη στα ανώτερα αιρετά αξιώματα είναι πρωτίστως προσφορά και προκειμένου να διασφαλίσουν την ισότιμη αντιμετώπιση όλων των κατηγοριών Αιρετών, προτείνουν :

1ον Η καθιέρωση αντιμισθίας για όλους τους Αντιδημάρχους, η οποία θα καταβάλλεται από το Δήμο, σύμφωνα με τα ανωτέρω, προκειμένου η επιλογή στελεχών στις θέσεις αυτές να γίνεται με αξιοκρατικά και πολιτικά κριτήρια και όχι με γνώμονα τη διάκριση μεταξύ ελευθεροεπαγγελματιών και υπαλλήλων. Το δημοσιονομικό κόστος που προκύπτει από το μέτρο αυτό, θα μπορούσε να εξισορροπηθεί με εξορθολογισμό του αριθμού τους.

2ον Η επαναφορά της αποζημίωσης των αιρετών για τη συμμετοχή τους στις συνεδριάσεις των Δημοτικών και Περιφερειακών Συμβουλίων και των λοιπών συλλογικών οργάνων των Ο.Τ.Α. Η αποζημίωση αυτή δεν θα πρέπει να υπολογίζεται βάσει πληθυσμιακών κριτηρίων, αλλά με βάση την απόσταση του τόπου κατοικίας του αιρετού (εντός πάντοτε των ορίων του Δήμου) από την έδρα αυτού ή βάσει συνδυασμού των δύο κριτηρίων (χιλιομετρικό-πληθυσμιακό).

3ον Η σύνδεση του επαγγελματικού ασυμβιβάστου με τις περιπτώσεις λήψης της υποχρεωτικής ειδικής άδειας, με ταυτόχρονο εξορθολογισμό των περιπτώσεων που εμπίπτουν στην κατηγορία αυτή και αντίστοιχη αύξηση των σχετικών αντιμισθιών

4ον Η κωδικοποίηση των περιπτώσεων και των προϋποθέσεων χορήγησης της ειδικής άδειας. Δεν κρίνεται σκόπιμη η διαρκής εισαγωγή κατ’ εξαίρεση ρυθμίσεων για ειδικές επαγγελματικές ομάδες (λ.χ. ιατροί ΕΣΥ), καθώς έτσι δημιουργείται πολυδιάσπαση που – τουλάχιστον από τη σκοπιά των αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Εσωτερικών – δεν δικαιολογείται. Τυχόν δε εξαιρέσεις που υπαγορεύονται από τις ανάγκες σε προσωπικό συγκεκριμένων τομέων (όπως είναι, πράγματι, τα Νοσοκομεία), θα πρέπει να δίδονται με τη μορφή προσωρινής αναστολής ισχύος των περί ειδικής άδειας ρυθμίσεων.

5ον Η σαφής οριοθέτηση των κατηγοριών εργαζομένων που εμπίπτουν στις περί ειδικής άδειας ρυθμίσεις, ώστε να περιλαμβάνεται ρητά σε αυτές και ο ιδιωτικός τομέας και την αναζήτηση τρόπων αποτελεσματικής εφαρμογής της πρόβλεψης αυτής στην πράξη.

Σύστημα διοίκησης Περιφερειών – προτείνεται :

1ον. Η κατάργηση της άμεσης εκλογής των χωρικών Αντιπεριφερειαρχών και την ενιαία αντιμετώπιση του θεσμού των Αντιπεριφερειαρχών με τρόπο ανάλογο με αυτόν που ισχύει για τους Αντιδημάρχους.

2ον. Η κατάργηση της Οικονομικής Επιτροπής και τη μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων της είτε στο Περιφερειακό Συμβούλιο είτε στην Εκτελεστική Επιτροπή, ανάλογα και με το ειδικότερο περιεχόμενο εκάστης αρμοδιότητας.

3ον. Η διάκριση των πολιτικών και των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων και τη μεταφορά τους στα αντίστοιχου χαρακτήρα όργανα.

4ον. Η αντιστοίχηση του θεσμού του Εκτελεστικού Γραμματέα (Περιφέρειας) προς αυτόν του Γενικού Γραμματέα (Δήμου), ώστε να αντιμετωπίζεται ενιαία, και την αναβάθμιση του ρόλου του, ώστε να αποφορτιστεί ο Περιφερειάρχης και οι Αντιπεριφερειάρχες από τις αμιγώς διεκπεραιωτικές και διαχειριστικές αρμοδιότητες και να είναι σε θέση να επιτελούν τον πολιτικό και επιτελικό τους ρόλο, χωρίς ωστόσο ο Γενικός (Εκτελεστικός) Γραμματέας να χάνει τον πολιτικό του ρόλο (μετακλητός).

5ον. Η αναβάθμιση του ρόλου και της επιχειρησιακής ικανότητας των υπηρεσιών των Περιφερειών, μέσω μεταξύ άλλων και της καθιέρωσης ενός minimum περιεχομένου των οργανισμών τους, ως προς τις οργανικές μονάδες αυτών, ώστε να διασφαλίζεται η συνέχεια και η θεσμική μνήμη, ανεξαρτήτως της εναλλαγής των Περιφερειακών Αρχών.

6ον. Η συμμετοχή εκπροσώπου των εργαζομένων της Περιφέρειας στις συνεδριάσεις είτε της Εκτελεστικής Επιτροπής είτε του Περιφερειακού Συμβουλίου είτε και των δύο αυτών οργάνων, με δικαίωμα λόγου, σε όλα τα θέματα που αφορούν τον τρόπο διοίκησης, το προσωπικό και τα οικονομικά της Περιφέρειας.

7ον. Η δημιουργία ενός τετραμερούς συστήματος διοίκησης των Περιφερειών, κατ’ αναλογία με τα ισχύοντα στους Δήμους, ως προς τα βασικά όργανα (βλ. παραπάνω).

8ον. Η ριζική αναμόρφωση των δευτερευόντων οργάνων, και συγκεκριμένα :

 Η κατάργηση των ειδικών επιτροπών με περιορισμένο, εκ του νόμου, αντικείμενο και την καθιέρωση, γενικώς, της ελευθερίας των Περιφερειακών Συμβουλίων να συγκροτούν επιτροπές, είτε μόνο από μέλη τους, κατ’ αναλογία της δύναμης κάθε παράταξης (που θα μπορούν να έχουν και αποφασιστικές αρμοδιότητες) είτε και με τη συμμετοχή εργαζομένων της Περιφέρειας, άλλων φορέων και ιδιωτών (οπότε, υποχρεωτικά, θα έχουν μόνο γνωμοδοτικό χαρακτήρα).

 Η αντικατάσταση της Επιτροπής Διαβούλευσης, από ένα Περιφερειακό Κοινωνικό και Οικονομικό Συμβούλιο, στο οποίο θα μετέχουν οι εκπρόσωποι όλων των βασικών φορέων της περιοχής και το οποίο θα συνεδριάζει υποχρεωτικά σε τακτά και σύντομα χρονικά διαστήματα, εκφράζοντας γνώμη επί όλων των θεμάτων που απασχολούν την τοπική κοινωνία και την Περιφέρεια, είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήματος της Περιφέρειας. Σε συγκεκριμένες σημαντικές αποφάσεις (π.χ. κατάρτιση προϋπολογισμού, επιχειρησιακού προγράμματος κ.λπ.) το Συμβούλιο θαπαίζει καθοριστικό ρόλο ως ο κεντρικός φορέας της διαβούλευσης στο περιφερειακό επίπεδο.

Πηγές :

Ο Υπουργός Εσωτερικών, Πάνος Σκουρλέτης και ο Γενικός Γραμματέας του υπουργείου, Κώστας Πουλάκης, παραχώρησαν σήμερα, Πέμπτη 2 Μαρτίου 2017, Συνέντευξη Τύπου στο Υπουργείο Εσωτερικών.

Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της Επιτροπής για την Αναθεώρηση του Θεσμικού Πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

4η πρόσκληση συνεδρίασης της επιτροπής για την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου των ΟΤΑ στις 24/2/2017

Προ των πυλών το πολυνομοσχέδιο για τους ΟΤΑ

Σκουρλέτης: Τι είπε στην ΚΕΔΕ για πολυνομοσχέδιο, μεταρρύθμιση του Καλλικράτη, εκλογικό σύστημα

Υποστελέχωση, υποχρηματοδότηση, κόστος από έντονα καιρικά φαινόμενα και θεσμικό πλαίσιο, προτίθεται να θέσει το ΔΣ της ΕΝΠΕ στον Υπουργό Εσωτερικών

Κοινό μέτωπο ΚΕΔΕ -ΕΝΠΕ για τη διεκδίκηση ενός νέου θεσμικού πλαισίου στη Τοπική Αυτοδιοίκηση όμοιου με αυτό που ισχύει σε όλη την Ευρώπη

3η πρόσκληση συνεδρίασης της επιτροπής για την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου των ΟΤΑ στις 27/9/2016.

Η πρόεδρος της ΟΣΥΑΠΕ Βέτα Πανουτσάκου μέλος της Επιτροπής για την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Advertisements

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.